NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska, “Yeni Normal’le Karşı Karşıya Kalan Transatlantik Ortaklık” temasıyla Norveç’te düzenlenen Oslo Güvenlik Konferansı’nda konuştu.
Lahey Zirvesi’nde 2035’e kadar gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’inin savunmaya harcanması konusunda tüm müttefiklerin ikna edildiğini ve ortak çizgide buluştuklarını belirten Shekerinska, “Ankara Zirvesi, uygulama ve somut sonuç üretme odaklı olacak.” dedi.
Shekerinska, yüzde 5 kararının takip edilmesi gerektiğinin altını çizerek, “Ankara’da da bu odağı sürdüreceğiz ve sanayiye destek yollarını ele alacağımız bir sanayi günü düzenleyeceğiz. İlave kaynakları nasıl daha iyi kullanabileceğimizi, mümkünse ek maliyetlerden kaçınarak nasıl daha verimli olabileceğimizi tartışacağız.” ifadelerini kullandı.
Müttefiklere verilen mesajın net olduğunu kaydeden Shekerinska, “Daha fazla ortak tedarik yapalım, daha fazla işbirliği kuralım ve doğru kabiliyet hedeflerini belirlerken daha yenilikçi çözümler üzerinde ısrarcı olalım. Bu başlıklar, gündemin üst sıralarında yer alacak.” değerlendirmesinde bulundu.
Shekerinska, aynı zamanda Ukrayna’ya desteğin artırılması konusunun da gündemde olacağını belirterek, Ukrayna’nın müzakere masasına daha güçlü ve daha güvende oturabilmesini sağlamak için desteğin sürmesinin son derece kritik olduğunu vurguladı.
“Eski normale dönemeyiz”
Transatlantik ilişkilere de değinen Shekerinska, şunları söyledi:
“Bu ilişkiler, geçmişte olduğu gibi bugün de ve gelecekte de yoğun bir emeğin, ortak çıkarların ve siyasi iradenin ürünü olmuştur. Bu, her zaman böyleydi. Bazen bu unsurlar daha görünür olur, bazen daha az ancak üç çeyrek asrı aşkın bir süredir transatlantik ilişkilerin devam etmesi ve herkes için verimli olması, bu unsurların bir arada bulunmasına bağlıdır.”
Shekerinska, Lahey’de alınan kararlar sonrasında savunma sanayisi ile düzenli, öngörülebilir ve son derece açık diyalog başlatıldığını kaydetti.
Bugün İttifak genelinde savunma sanayisinin hız kazanmış durumda ve daha fazla ateş gücü ürettiğini dile getiren Shekerinska, bunun özellikle mühimmat alanında görüldüğünü vurguladı.
Shekerinska, diğer taraftan hala yapılması gereken çok şeyin olduğuna işaret ederek, “Hem siyasi liderler hem de savunma sanayisi artık eski normale dönülemeyeceğinin farkında. Güvenliğimiz tehdit altındayken güvenliğimize yatırım yapmak zorundayız.” diye konuştu.
NATO Genel Sekreter Yardımcısı, “Eğer Ukrayna’dan çıkan tek ve net bir ders varsa o da üretim hızınızın, sanayinizin ve inovasyon kapasitenizin, siyasi iradeniz, askeri gücünüz ve komuta-kontrol yapınız kadar hayati olduğudur.” mesajını verdi.
Ukrayna’daki savaş sona erdiğinde Rusya tehdidinin ortadan kalkmayacağının altını çizen Shekerinska, Rusya’nın, saldırganlığın neredeyse tüm komşularına yönelik dış politikasının bir parçası olduğunu açıkça gösterdiğini savundu.
“Yükü ABD’ye bırakabildiğimiz dönem artık sona erdi”
NATO’nun “DNA’sındaki en büyük avantajın” tartışabilme, çıkış yolu arama ve ortak güvenlik çıkarlarına uygun çözümler üretebilme kapasitesi olduğunu ifade eden Shekerinska, “Son dönemde bu kapsamda Arktik güvenliği konusunda da bir yön değişikliğine gittik. Bu, tüm NATO müttefiklerinin çıkarınadır. Bu nedenle Arktik’in yalnızca belirli bir bölümüne odaklanmak yerine, tamamını stratejik olarak ele almamız ve çıkarlarımızı korumamız gerektiği konusunda mutabık kaldık.” dedi.
Shekerinska, transatlantik ilişkilerin her zaman sınandığını ancak her seferinde İttifak’ın bu sınamalardan daha güçlü çıktığını belirterek, Avrupa ile Kuzey Amerika arasındaki bağın, daha tehlikeli ve daha öngörülemez bir dünyada güvenliği geliştirmenin tek gerçekçi yolu olduğunu söyledi.
ABD’nin güvenliği, Amerikan askerleri ve askeri gücünün Avrupa’nın güvenliği için vazgeçilmez olduğuna işaret eden Shekerinska, “Ancak bu, tek yönlü bir ilişki değildir. Avrupalıların ve Kanada’nın masaya koyduğu katkılar da Arktik’ten Atlantik’e, ABD ve Kanada’nın güvenliğine kadar geniş bir coğrafyada önemini korumaktadır.” ifadelerini kullandı.
Shekerinska, Avrupa ve Kanada’nın savunma yatırımlarını artırmasının tercih meselesi değil zorunluluk olduğunu vurgulayarak, “Bu durum uzun süredir böyleydi ancak bir dönem, güvenliğe odaklanmaktan vazgeçip bu yükü ABD’ye bırakabildiğimiz dönem artık sona erdi.” dedi.
Avrupalıların uzun yıllar boyunca yükün büyük kısmını ABD’nin taşımasına alıştığını belirten Shekerinska, bu durumun pek çok ABD yönetimi için ciddi hayal kırıklığı kaynağı olduğuna dikkati çekti.
“Arktik’e daha koordineli bir yanıt vermemiz gerekiyor”
Shekerinska, bir dönem Arktik ülkeleri nezdinde de olmak üzere NATO’nun bu bölgeye nasıl dahil olması gerektiği konusunda tereddütlerin bulunduğunu kaydederek, “Arktik, daha çok ulusal bir sorumluluk alanı olarak görülüyordu ancak bu düşünce değişti. Rusya’nın artan varlığı ve faaliyetleri, daha birleşik ve daha koordineli bir yanıt vermemiz gerektiğini ortaya koydu.” değerlendirmesinde bulundu.
Bunun için yalnızca daha fazla bilgiye ve durumsal farkındalığa değil aynı zamanda daha fazla varlığa ve kapasiteye de ihtiyaç olduğunun altını çizen Shekerinska, bunun da daha uzmanlaşmış yetenekler ve daha özel askeri tatbikatlar anlamına geldiğini ifade etti.
Shekerinska, bu noktada Arktik’teki müttefiklerin önemli rol oynadığına işaret ederek, “Bu coğrafyada yaşamak ve mücadele etmek, tamamen farklı bir uzmanlık gerektirir.” dedi.
